Matematik Öğretmeni Atatürk’e Hangi İsmi Verdi?
İzmir’de yaşayan bir genç olarak, hayatımda birkaç kez tam anlamıyla “bir sorunun cevabı ne?” diye düşündüğüm olmuştur. Genellikle bu soruları okulda, evde ya da arkadaşlarla buluştuğumda kendime sorarım. Fakat bir gün, bir soru vardı ki, hem komikti hem de beni fazlasıyla düşündürdü: Matematik öğretmeni Atatürk’e hangi ismi verdi?
Bu soru, akşam saatlerinde arkadaş grubumuzun sohbetinde bir anda gündeme geldi. Nereden mi? Birinin “Yine mi Atatürk?” demesiyle başladı. Ve tabii ben, o an içimdeki ‘komik adam’ modu devreye girdi. Bir anda ağzımdan şu cümle döküldü: “Matematik öğretmeni Atatürk’e hangi ismi verdi, biliyor musunuz? İşte en güçlü cevabını verdiği isim: Pi.” Hımm… Gülüp geçilirken, bir yandan da “Acaba gerçekten böyle bir şey olmuş olabilir mi?” diye düşünmeden edemedim.
Matematik Öğretmeni Atatürk’e Hangi İsmi Verdi? İşte Bu Soru, Nasıl Yolda Gidip Her Şeyin Başına Gelir?
İzmir’in o eski mahallelerinden birinde, baharda çiçeklerin açtığı bir günde, bir başka arkadaşım “Atatürk’ün matematikle ilgili sevdiği bir şey var mıydı?” diye sormuştu. İşte bu soru, aklımda pek çok komik bağlantı kurmamı sağladı. Bir yandan bu soruyu soran kişinin matematikten ne kadar uzak olduğunu düşünüp, “Bu soruyu sorarken ne kadar da tembel olabilirsin” diye içimden geçiriyorum. Bir yanda da ‘keşke tüm soruları bu kadar ciddiye alıp matematik öğretmeni gibi sorabilseydim’ diyerek kendimle dalga geçiyorum. Neyse ki, böyle anlarda ne kadar espri yapabiliyorsam, o kadar da fazla düşünürüm. Çünkü genellikle bir şeylere takılıp kalıyorum, ama o esprili tarafımda hep bir “sözde gülüş, içte derin düşünme” durumu oluyor.
Şimdi Atatürk ve matematik dersini birleştirince, o eski günlerdeki ders kitaplarından bir anı gözümde canlanıyor. Hani o eski resimleri ve hikâyeleri gördüğünüzde, gözlerinizin öylesine parladığı zamanlar vardır ya, işte ben de o parıltıyla düşündüm: “Acaba Atatürk, matematikle ilgili neyi sevmişti, neyi ‘en iyi’ demişti?” Ama tabii, bu soru matematik öğretmenimle bir araya gelince garip bir hal aldı. Çünkü Atatürk’ün matematikle bağlantısının farklı türdeki izleri olabilir ve biz her zaman daha ciddi duruşlar içinde düşünmek zorunda kalırız.
Matematik Öğretmeni ve Atatürk: Ciddiyet, Gülüş ve Biraz Da Düşünce
Bir arkadaşımın söylediği gibi, “Atatürk’ün matematikle ne ilgisi olabilir ki, zaten hep savaşla, Cumhuriyetle, devrimle falan uğraşıyordu.” Evet, evet, bir yandan doğru ama bir yandan da kesinlikle yanlış. Çünkü Atatürk, hem bilimde hem de matematikte ne kadar derin olduğunu göstermiş bir lider. Hani bazen atalarımızın, tarihin büyük isimlerinin de esprili bir tarafı olduğunu fark ettiğimizde, insanın içinde bir “bunu ben de yaparım” duygusu doğar ya, işte tam olarak o anda, matematik öğretmenimin bana her zaman “Atatürk’ün bu konudaki ilgisi büyüktü” dediği anı hatırladım.
Mesela bir gün Atatürk’ün matematiksel düşünceyi geliştirme üzerine söylediklerini duyduğumda, gülmüştüm. Şimdi, bu yazıyı yazarken de hatırlıyorum: Atatürk, matematikle ilgili çok önemli bir şey söylemişti. Düşünsenize, “Matematiksel düşünme, insanın doğruyu bulma yolundaki en temel becerisidir” gibi bir şey. Benim de matematik öğretmenim her zaman bana şunu söylerdi: “Matematikte hiç bir şey tesadüf değildir.” O an, “Matematik öğretmeni Atatürk’e hangi ismi verdi?” sorusunu bir kenara bırakıp, biraz kendi anıma, biraz da öğretmenime dalmıştım. “Atatürk’ün ismi mi?” dedim içimden, “Belki de o zamanlar ‘Pi’ demiştir” dedim, kendi kendime gülümsedim.
Espri Yaparken Gerçekten Ne Düşünürüm?
Bazen çok derin düşünmeye başlıyorum, sonra birden düşündüğüm şeyin, komik bir hale dönüşebileceğini fark ediyorum. Bu yazı da tam böyle bir anın sonucu. Arkadaşımın “Matematik öğretmeni Atatürk’e hangi ismi verdi?” sorusu bana başta o kadar ciddiyetli geldi ki, sonra esprili bir şekilde “Pi”yi buldum. Ama aklıma geldikçe, gerçek bir bağlantı olmasa da, ilginç bir şey düşündüm. Matematik öğretmeninin, Atatürk’ün her zaman doğruyu bulmaya yönelik tavrına olan hayranlığını düşününce, o “Pi” isimlendirmesi bir tür güzel bir şaka olabilir, kim bilir?
Bir zamanlar, yine arkadaşlarla sohbet ederken, “Sizde herhangi bir matematik öğretmeni Atatürk’ün matematiksel zekâsını severdi mi?” diye sordum. Tabi ki kimse gerçekten bu konuda ciddi bir şey söyleyemezdi. Ama bir anı var, hatırlıyorum: Matematik öğretmeni bize, Atatürk’ün çok sevdiği ve çok çalıştığı konuları anlattığında, bu düşünce bana gerçekten çok derin geldi. İşte, o zaman Atatürk’ün matematiksel zekâsı ile ilgili, sürekli söylediği bir şey vardı: “Siz doğruyu bulmanın matematiksel gücüne sahip olduğunuzda, hayatınızın her alanında başarılı olabilirsiniz.” Bu aslında bir felsefe gibiydi. Ama, bir arkadaşımın “Pi” dediğini duyunca, hemen bir espri yaptı ve diyordu ki “Yani Atatürk’ün Pi ile bağlantısı sadece sayılarla sınırlı mı?” Dedim ki “İnşallah, evet.”
Sonuç: Matematik Öğretmeni Atatürk’e Hangi İsmi Verdi?
Sonuç olarak, matematik öğretmeni Atatürk’e hangi ismi verdi sorusuna verebileceğimiz yanıt elbette pek fazla ciddi değildir. Ama yine de esprili bir şekilde “Pi” demek, bir anlamda matematiksel zekâya atıfta bulunmak olabilir. Atatürk’ün hem matematiği sevdiğini hem de bilimsel düşüncenin hayatındaki önemini göz önünde bulundurursak, ona olan sevgimizi ve saygımızı esprili bir dille ifade etmek belki de sadece bugüne özel bir durumdur.
İzmir’deki arkadaş ortamımda her zaman komik ve ciddi yanlarımı birleştirmeye çalışıyorum. Ama bazen espriler, düşüncelerimi daha da derinleştiriyor. “Matematik öğretmeni Atatürk’e hangi ismi verdi?” sorusunu sorduğumda, aslında düşüncelerimde ne kadar çok şey biriktiğini fark ediyorum. Matematik öğretmeni ve Atatürk… Birbiriyle hiç bağdaştırılamaz gibi gözükse de, aslında çok yakından bağdaşan iki kavramdır.